ارگ گوگد گلپایگان

ارگ گوگد بنایی تاریخی در حدود پنج کیلومتری گلپایگان در مسیر جاده تهران و در روستای گوگد است که کارکردی دوگانه به‌عنوان کاروانسرا در روزگار صلح و دژ دفاعی در زمان ناآرامی داشته است. قدمت این بنا را حدود چهارصد سال و متعلق به دوره‌های زندیه و قاجاریه دانسته‌اند؛ در ساختار آن، طبقات پایین به خدمتکاران و طبقات بالا به بازرگانان و بزرگان اختصاص داشته که نشان‌دهنده سلسله‌مراتب اجتماعی ساکنان بوده است. یکی از ویژگی‌های جالب توجه آن، سامانه هشداردهنده‌ای با کبوترهایی است که در سوراخ‌های دیوار نگهداری می‌شدند و با به‌صدادرآمدن شبانه، ساکنان را از نفوذ مهاجمان آگاه می‌ساختند.

طبق روایات، حدود صد و چهل سال پیش بخشی از بنا به‌عنوان جهیزیه به همسر علی‌خان بختیاری واگذار شد و از همین رو به «ارگ علی‌خانی» نیز شهرت یافت. این اثر در سال ۱۳۷۸ خورشیدی در فهرست آثار ملی ایران ثبت شد و امروزه با حفظ بافت تاریخی خود به‌عنوان هتل سنتی مورد بهره‌برداری قرار می‌گیرد.