بند دره بیرجند

بند دره سدی تاریخی در نزدیکی شهر بیرجند، استان خراسان جنوبی، است که قدمت آن به اواخر دوره زندیه و اوایل دوره قاجار می‌رسد و به دستور امیر شوکت‌الملک علم ساخته شده است. این سازه که مهم‌ترین بند تاریخی منطقه بیرجند به شمار می‌رود، با هدف ذخیره آب و مهار سیلاب‌های فصلی و با مصالحی چون آجر، سنگ و ملات ساروج بنا شده است.

نام «بند دره» از عبور آب آن از میان دره‌های بالادست و پایین‌دست گرفته شده و این بنا امروزه علاوه بر کارکرد تاریخی آبی، به‌عنوان تفرجگاهی طبیعی نیز مورد استفاده اهالی و گردشگران قرار می‌گیرد. این اثر به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده و نمونه‌ای از مهندسی آب سنتی در مناطق کویری شرق ایران است.