تپه باستانی حسنلو

تپه باستانی حسنلو یکی از مهم‌ترین محوطه‌های باستان‌شناسی ایران، در حدود هفت کیلومتری شهرستان نقده و نزدیک به دوازده کیلومتری جنوب‌غربی دریاچه ارومیه، در استان آذربایجان غربی است. شواهد باستان‌شناختی نشان می‌دهد سکونت در این محوطه به هزاره‌های پیش از میلاد بازمی‌گردد و کاوش‌ها ده دوره اسکان متوالی را آشکار کرده‌اند که از میان آن‌ها، دوره چهارم مربوط به حدود ۱۳۰۰ تا ۸۰۰ پیش از میلاد و عصر آهن، اهمیت ویژه‌ای دارد.

مشهورترین یافته این محوطه، جام زرین حسنلو است که در سال ۱۹۵۸ میلادی توسط هیئت مشترک باستان‌شناسی ایرانی-آمریکایی و در کنار بقایای انسانی کشف شد. اشیای لاجوردی و ابزارهای برنزی نیز در این تپه یافت شده که نشان از مهارت فلزکاری ساکنان آن دارد. شهرک مستحکم حسنلو دارای دیوارهای دفاعی، تالارهای ستون‌دار و انبارهایی بوده که در پی آتش‌سوزی مخربی در پایان دوره چهارم، همراه با بقایای اسکلتی متعدد، ویران شده است؛ رخدادی که پژوهشگران آن را ناشی از حمله نظامی می‌دانند.