خانه حسن‌پور (موزه تنوع‌زیستی اراک)

خانه حسن‌پور یکی از بناهای تاریخی اراک است که در بافت قدیمی این شهر، در نخستین گذر سمت چپ پس از چهارسوق بازار و روبه‌روی گذر مدرسه سپهداری قرار گرفته است. این خانه را حاج علی مشیری بنا کرد و پس از گذشت چند نسل به مالکیت خانواده حسن‌پور درآمد. بنا در زمینی به مساحت ۶۰۰ مترمربع و در دو طبقه ساخته شده که هر طبقه ۳۰۰ مترمربع مساحت دارد و شامل اتاق‌های سه‌دری و پنج‌دری است. همانند بسیاری از خانه‌های مسکونی سلطان‌آباد، معماری آن درون‌گرا با حیاط مرکزی است و در سه جهت شرق، شمال و جنوب ساختمان‌هایی دارد که رو به حیاط گشوده می‌شوند.

در طبقه همکف اتاق‌های زمستان‌نشین، مطبخ، انبار آذوقه و ورودی اصلی جای گرفته و اتاق‌های شاه‌نشین و تابستان‌نشین در طبقه اول قرار دارند. سازه اصلی از خشت است، پی‌ها با سنگ‌های بزرگ و دوغاب اجرا شده و در نماسازی از آجر، کاشی، قیر و گچ استفاده شده است. سازمان میراث فرهنگی و گردشگری استان مرکزی در سال ۱۳۷۴ این بنا را از وراث مرحوم حسن‌پور خریداری کرد و مرمت آن تا سال ۱۳۸۳ به طول انجامید؛ پس از آن خانه به موزه صنایع دستی تبدیل شد. سرانجام در سال ۱۳۹۷ بنا به بخش خصوصی واگذار و کاربری آن به سفره‌خانه سنتی تغییر کرد.