مجموعه باستانی تخت سلیمان

مجموعه باستانی تخت سلیمان، معروف به آتشکده آذرگشسب، در نزدیکی شهرستان تکاب در استان آذربایجان غربی واقع شده و یکی از مهم‌ترین محوطه‌های باستانی ایران به شمار می‌رود. این مجموعه که در کنار چشمه‌ای معدنی و پرآب قرار گرفته، در دوران پیش از اسلام با نام گنزک شناخته می‌شد و از دوره اشکانی تا ساسانی به عنوان یکی از بزرگ‌ترین مراکز آموزشی، مذهبی و عبادی ایرانیان کارکرد داشت؛ برخی پژوهشگران آن را زادگاه زرتشت دانسته‌اند، هرچند این فرضیه هنوز محل بحث است.

تخت سلیمان در دوره ساسانی به اوج شکوفایی خود رسید و در سال ۶۲۵ میلادی به دست هراکلیوس، امپراتور بیزانس، ویران شد. بازمانده آتشکده شامل دو فضای گنبدی متقاطع است که یکی از آن‌ها کانون آتش مقدس بوده و در کنار آن، بنایی منسوب به معبد آناهیتا با حیاط مرکزی و تالارهای ستون‌دار، نمونه‌ای از فن ساخت‌وساز آجری و سنگی دوره ساسانی را نشان می‌دهد. این مجموعه در سال ۲۰۰۳ میلادی با شماره ثبت ۱۰۷۷ در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسیده است.