مرکز اسناد قنات گناباد

مرکز اسناد قنات گناباد در شهرستان گناباد، در استان خراسان رضوی، به گردآوری و نگهداری اسناد، تصاویر و اطلاعات مربوط به قنات‌های این منطقه، به‌ویژه قنات مشهور قصبه گناباد، اختصاص دارد. قنات قصبه که کاریز گناباد یا قنات کیخسرو نیز نامیده می‌شود، با قدمتی حدود ۲۵۰۰ سال و طولی بیش از ۳۳ کیلومتر، یکی از عمیق‌ترین و کهن‌ترین قنات‌های جهان به شمار می‌رود و چاه مادر آن به عمقی نزدیک به ۳۰۰ متر می‌رسد. این قنات در سال ۱۳۷۹ با شماره ۲۹۶۳ در فهرست آثار ملی ایران و در سال ۲۰۱۶ میلادی همراه با ده قنات دیگر ایرانی در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسید.

در کنار موزه آب و قنات گناباد که در مجاورت مظهر قنات قصبه در خیابان ناصرخسرو این شهر قرار دارد، مرکز اسناد قنات گناباد نیز با هدف حفظ حافظه تاریخی و مستندسازی شیوه‌های سنتی حفر و بهره‌برداری از قنات، از جمله ابزارها و شیوه‌های استخراج آب، فعالیت می‌کند و بخشی از زیرساخت گردشگری و پژوهشی مرتبط با میراث آبی این شهرستان محسوب می‌شود.