مسجد جامع کبیر نی‌ریز

مسجد جامع کبیر نی‌ریز یکی از مساجد تاریخی و کهن ایران در شهر نی‌ریز، استان فارس است که در سال ۱۳۱۲ خورشیدی با شماره ۱۹۲ در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده است. به گفته جغرافی‌دان سده چهارم هجری، مقدسی، ایوان اصلی این مسجد در سال ۳۴۰ هجری قمری بنا شده و در سده‌های پنجم و ششم هجری با افزودن ایوانی کوچک‌تر روبه‌روی ایوان نخست گسترش یافته است.

این مسجد از نمونه‌های اولیه معماری تک‌ایوانی به سبک خراسانی در ایران است و برخی پژوهشگران بر این باورند که پیش از تبدیل به مسجد، آتشکده‌ای زرتشتی بوده است. ایوان اصلی آن ویژگی‌های معماری دوران ساسانی را در طاق ضربی خود حفظ کرده و محراب مسجد، که با گچ‌بری هندسی، نقوش گیاهی و کتیبه‌های قرآنی تزیین شده، یکی از برجسته‌ترین عناصر هنری این بناست.