کاخ خورشید کلات

کاخ خورشید کلات، معروف به کاخ کلات یا عمارت خورشید، بنایی تاریخی از دوره افشاریه است که در شهر کلات (کلات نادری)، در دل دژ طبیعی کلات در استان خراسان رضوی قرار دارد. این کاخ به دستور نادرشاه افشار در حدود سال ۱۱۵۱ هجری قمری به‌عنوان محل اقامت و محل نگهداری جواهرات و غنایم جنگی او بنا نهاده شد و ساخت آن تا اواخر دوران سلطنتش ادامه یافت.

این بنای سه‌طبقه هشت‌ضلعی که در آغاز حدود ۲۵ متر ارتفاع داشته، دوازده اتاق مزین به نقاشی و گچ‌بری دارد و برجی استوانه‌ای در مرکز آن قرار گرفته که محل استقرار نادرشاه بوده است. عناصر معماری هندی-مغولی در تزیینات کاخ به‌چشم می‌خورد و زیرزمینی نیز در آن وجود دارد که گفته می‌شود قرار بوده آرامگاه نادرشاه باشد. امروزه کاخ خورشید در میان باغی گسترده قرار دارد و طبقه پایین آن به موزه مردم‌شناسی کلات اختصاص یافته است.