کاخ چرخاب (کوروش)

کاخ چرخاب که به کاخ کوروش نیز شهرت دارد، بنایی از دوره هخامنشی است که در نزدیکی شهر برازجان در استان بوشهر قرار دارد. این بنا در سال ۱۳۵۰ خورشیدی پس از سیلابی که پایه‌های ستون‌های مرمرین را نمایان کرد، کشف و سپس توسط باستان‌شناسان ایرانی کاوش شد. بر پایه شواهد به‌دست‌آمده، ساخت این کاخ به فرمان کوروش بزرگ آغاز شده اما ظاهراً پیش از تکمیل، احتمالاً پس از مرگ او، متوقف مانده است.

این بنا با ابعادی حدود چهل و پنج در سی و پنج متر، دارای سه ورودی و دوازده پایه ستون در دو ردیف است و از ترکیب سنگ و آجر بهره می‌برد که آن را از دیگر کاخ‌های هم‌دوره هخامنشی متمایز می‌کند. فاصله نزدیک کاخ چرخاب تا سواحل خلیج فارس، آن را از نظر باستان‌شناسان نشانه‌ای از توجه هخامنشیان به کنترل و اقتدار دریایی در این منطقه می‌داند.