تل باستانی چگا سفلی

تل چگا سفلی (چغا سفلی) یکی از محوطه‌های بزرگ پیش‌از‌تاریخ در دشت رودخانه زهره، در جنوب شهر بهبهان در استان خوزستان است. این محوطه به دوره‌های شوشان میانی پایانی تا شوشان پایانی تعلق دارد و تاریخ‌گذاری‌های رادیوکربنی آن را میان ۴۷۰۰ تا ۳۷۰۰ پیش از میلاد نشان می‌دهد. کاوش‌های «پروژه پیش‌از‌تاریخ زهره» به سرپرستی عباس مقدم از سال ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۰ در این تل، سنت خاک‌سپاری شش‌هزارساله‌ای را با معماری منحصربه‌فرد گور آشکار کرد؛ گورهایی از خشت و آجر پخته که کهن‌ترین نمونه شناخته‌شده کاربرد آجر در ساخت آرامگاه به شمار می‌روند.

از این محوطه سفال‌های فاخر فراوان و ابزارها و اشیای مسی گوناگون به دست آمده و شباهت‌های فرهنگی بسیاری با شوش در آن دیده می‌شود. در سال ۲۰۲۰ کشف ۷۱ سنگ‌افراشته مخروطی‌شکل از اواخر هزاره پنجم پیش از میلاد گزارش شد که بیشتر آن‌ها با نقش انسان، بز و چشم و نقوش هندسی ساده تزیین شده‌اند. بررسی‌ها در این محوطه همچنین کهن‌ترین مهره‌های ساخته‌دست‌بشر از جنس انستاتیت در ایران و اشیای نقره‌ای را که از قدیمی‌ترین نمونه‌های جهان‌اند، آشکار کرده است.