تپه باستانی ازندریان

در نزدیکی شهر ازندریان از توابع شهرستان ملایر در استان همدان، مجموعه‌ای گسترده از سنگ‌نگاره‌های باستانی شناسایی شده که یکی از بزرگ‌ترین مجموعه‌های نقوش صخره‌ای ایران به شمار می‌رود. این نقوش که بر صخره‌ها و تخته‌سنگ‌های پراکنده در منطقه حجاری شده‌اند، صحنه‌های شکار با تصویر گرگ، آهو، سگ و بزهای کوهی شاخ‌بلند را به همراه نقوش نمادین و انسان‌های کمان‌به‌دست نشان می‌دهند.

بر روی یکی از این تخته‌سنگ‌ها به ابعاد تقریبی دوازده در دو و نیم متر، بیش از صد نقش حجاری شده که آن را به یکی از بزرگ‌ترین مجموعه سنگ‌نگاره‌های یکجای ایران تبدیل کرده است. این آثار که به دوره پیش از تاریخ و سده‌های پس از آن منسوب می‌شوند، طی سال‌های اخیر توسط پژوهشگران باستان‌شناسی شناسایی و مستندنگاری شده‌اند، هرچند به دلیل برداشت سنگ برای مصارف ساختمانی در معرض آسیب و تخریب قرار دارند.