تپه حصار (با ارزش‌ترین محوطه باستانی استان)

تپه حصار، یکی از مهم‌ترین محوطه‌های باستانی استان سمنان، در جنوب شهر دامغان واقع شده و بر پایه کاوش‌های باستان‌شناسی، سکونت در آن از هزاره چهارم تا هزاره اول پیش از میلاد، یعنی از دوران نوسنگی تا آغاز عصر آهن ادامه داشته است. لایه‌های سه‌گانه شناسایی‌شده در این تپه، تصویری از یک استقرار شهری با اقتصاد مبتنی بر کشاورزی، دامداری و فلزکاری به دست می‌دهد و در لایه‌های متأخرتر آن، سفال‌های خاکستری و سیاه براق مشخصه دوران آهن ایران دیده می‌شود.

این محوطه که از سال ۱۳۱۰ خورشیدی به‌عنوان اثر ملی ایران ثبت شده، متأسفانه به دلیل عبور خط راه‌آهن تهران-مشهد از میان آن، دستخوش آسیب‌های جدی شده و همین امر یکی از موانع ثبت جهانی آن در فهرست میراث جهانی یونسکو بوده است؛ بخش‌هایی از سطح تپه همچنان بدون حصارکشی و نگهبانی، در معرض فرسایش و تردد قرار دارد.