حرم حضرت معصومه

حرم حضرت فاطمه معصومه (س) مجموعه‌ای آرامگاهی و مذهبی در مرکز شهر قم است که محل دفن فاطمه معصومه، خواهر امام رضا (ع)، به شمار می‌رود و پس از حرم امام رضا در مشهد، باشکوه‌ترین و مشهورترین آرامگاه شیعیان در ایران محسوب می‌شود. بنای نخستین بر این مرقد در سده‌های آغازین اسلامی ساخته شد و در دوره‌های بعد، به‌ویژه در عصر صفوی و قاجار، به تدریج توسعه و تزیین یافت.

این مجموعه شامل گنبد طلایی، صحن‌های متعدد، ایوان‌ها و کتیبه‌های تاریخی است که بخش قابل توجهی از آن‌ها یادگار دوران قاجار و توجه ویژه فتحعلی‌شاه به این بارگاه است. حرم حضرت معصومه امروزه یکی از مهم‌ترین مراکز زیارتی و مذهبی ایران و مقصد سالانه میلیون‌ها زائر داخلی و خارجی است.