دیوار تاریخی گرگان

دیوار تاریخی گرگان، معروف به سد اسکندر یا دیوار بزرگ گرگان، سازه‌ای دفاعی عظیم از دوره ساسانی است که از کرانه دریای خزر در ناحیه گمیشان آغاز می‌شود و تا کوه‌های گلیداغ در شمال‌شرق کلاله در استان گلستان امتداد می‌یابد. این دیوار که عمدتاً از آجرهای پخته سرخ‌رنگ ساخته شده، با طولی نزدیک به دویست کیلومتر، پس از دیوار بزرگ چین از بزرگ‌ترین دیوارهای دفاعی باستانی جهان به شمار می‌رود.

این سازه در طول تاریخ برای حفاظت از مرزهای شمال‌شرقی ایران در برابر هجوم اقوام کوچ‌رو ساخته شده و در امتداد آن برج‌های دیده‌بانی و قلعه‌های نظامی متعددی بر جای مانده است. این اثر در سال ۱۳۷۸ خورشیدی در فهرست آثار ملی ایران ثبت شده و یکی از مهم‌ترین شواهد مهندسی نظامی دوران باستان در شرق ایران محسوب می‌شود.