ساختمان توحیدخانه

ساختمان توحیدخانه، در پشت کاخ عالی‌قاپو در اصفهان، از بناهای دوره صفوی است که در منابع تاریخی درباره بانی دقیق آن اختلاف‌نظر وجود دارد و ساخت آن را به شاه اسماعیل اول، شاه عباس یا شاه طهماسب دوم نسبت داده‌اند. این بنا در دوره صفوی محل عبادت صوفیان و اقامت پیران و مشایخ طریقت بود، اما در دوره‌های قاجار و پهلوی کاربری آن به زندان تغییر یافت و تا سال ۱۳۵۵ خورشیدی به همین شکل مورد استفاده بود.

گنبد اصلی توحیدخانه دوازده‌ضلعی است و شش درگاه ورودی دارد؛ دیوارهای داخلی آن با راهرویی میانی تقسیم شده و طاق‌های گذر، شکل چندضلعی بنا را به دایره تبدیل می‌کنند. کتیبه‌هایی به خط ثلث در سرتاسر فضای داخلی بنا نقش بسته و ایوان جنوبی آن با نقاشی‌های تزیینی آراسته شده است. پس از احداث زندان مرکزی جدید در سال ۱۳۵۵، این بنا به وزارت فرهنگ واگذار و مرمت شد و اکنون دانشکده معماری دانشگاه هنر اصفهان را در خود جای داده است.