ساریگل

پارک ملی و منطقه حفاظت‌شده سارِیگل در شمال‌شرق شهرستان اسفراین در استان خراسان شمالی واقع شده و بخشی از مجموعه به‌هم‌پیوسته‌ای از عرصه‌های طبیعی محافظت‌شده است که در امتداد رشته‌کوه‌های شرقی البرز تا مرز افغانستان کشیده شده و در استان‌های همسایه خراسان رضوی و خراسان جنوبی نیز با نام‌ها و عنوان‌های حفاظتی دیگری ادامه می‌یابد. این عرصه پیش از انقلاب با نام منطقه حفاظت‌شده شاه‌جهان شناخته می‌شد و پس از آن به سارِیگل تغییر نام یافت؛ در دهه‌های بعد بخشی از آن به‌عنوان پارک ملی و بخش دیگر به‌عنوان منطقه حفاظت‌شده تفکیک شد. سطح کل این عرصه در حدود بیست‌ودو هزار هکتار است که ترکیبی از کوهستان‌های مرتفع، دامنه‌های میانی و دشت‌های پایین‌دست را در بر می‌گیرد و اختلاف ارتفاع میان پایین‌ترین و بالاترین نقطه آن حدود هزار و هشتصد متر است.

تنوع زیستی سارِیگل یکی از ویژگی‌های برجسته آن است؛ بیش از دویست گونه گیاهی از جمله جنگل‌های ارس در ارتفاعات و انواع گیاهان دارویی در این منطقه رویش دارند و در دره‌ها درختانی چون زالزالک، بید، گردو و انجیر دیده می‌شود. از نظر جانوری، این پارک زیستگاه گونه‌هایی مانند پلنگ ایرانی، کل و بز کوهی، قوچ و میش، گرگ، شغال و روباه است و با حضور حدود هفتاد و پنج گونه پرنده—نزدیک به پانزده درصد از پرندگان شناخته‌شده ایران—از جمله عقاب‌ها، شاهین‌ها و کبک‌ها، و همچنین چند ده گونه خزنده و دوزیست، اهمیت زیست‌محیطی قابل‌توجهی دارد.