اسفراین

اسفراین از شهرهای کهن استان خراسان شمالی است که پیشینه سکونت در آن به دوران پیش از اسلام و قلمرو اشکانیان بازمی‌گردد؛ برخی پژوهشگران اسفراین را در کنار شهرهایی چون دامغان، نیشابور و قوچان از شهرهای مهم دوره اشکانی برشمرده‌اند و بخشی از تقسیمات کشوری دوره هخامنشی نیز بوده است. این شهر در سال ۳۱ هجری قمری به دست عبدالله بن عامر گشوده و به‌تدریج اسلام در آن گسترش یافت؛ جغرافی‌دانان دوره اسلامی، از جمله مقدسی، از آن به عنوان روستایی بزرگ با تاکستان‌ها، زمین‌های کشاورزی و بازارهایی زیبا یاد کرده‌اند.

در دوره صفوی، اسفراین بارها هدف یورش ازبکان قرار گرفت و آسیب‌های جدی دید؛ ویرانی قنات‌های کهن شهر سرانجام به رها شدن سکونتگاه قدیم و ساخت دژی کوچک در محل کنونی شهر، در حوالی دوره قاجار، انجامید. از مهم‌ترین بازمانده‌های باستانی این منطقه، ارگ بلقیس است که به عنوان یکی از محوطه‌های باستانی شاخص شهرستان اسفراین شناخته می‌شود.