چاه‌های باستانی زهک

چاه‌های باستانی زهک مجموعه‌ای از هشت چاه کهن است که در چند روستای این شهرستان در منطقه سیستان، از جمله روستای خمک، شناسایی شده‌اند. بر پایه بررسی‌های باستان‌شناسی، قدمت این چاه‌ها به حدود ۲۲۰۰ سال پیش و دوره اشکانی بازمی‌گردد و آن‌ها را از نخستین نمونه‌های نظام نیمه‌کاریزی آب در ایران دانسته‌اند. بزرگ‌ترین چاه شناسایی‌شده در خمک دهانه‌ای به قطر حدود چهار متر دارد و سازه آن‌ها با خشت‌های مخصوص دوره اشکانی به ابعاد ۲۸ در ۲۸ سانتی‌متر ساخته شده است.

در این نظام آبی، چاه‌هایی با قطرهای متفاوت در نقاط گوناگون از طریق مجاری زیرزمینی به هم متصل می‌شدند و هر چاه چرخ آبی داشت که با نصب چرخ بادی بر فراز آن، آب از عمق زمین بالا کشیده می‌شد. بخش عمده این آثار همچنان مدفون و ناکاویده باقی مانده و بخش کشف‌شده آن نیز به دلیل نبود مرمت و برداشتن خشت‌ها توسط اهالی محل، در معرض فرسایش و آسیب قرار دارد.