کتیبه‌های گنج‌نامه

کتیبه‌های گنج‌نامه در حدود پنج کیلومتری جنوب غربی همدان، بر سینه صخره‌ای در دامنه کوه الوند و در نزدیکی دره عباس‌آباد حجاری شده‌اند. این دو کتیبه که قدمتی نزدیک به پانصد سال پیش از میلاد و متعلق به دوره هخامنشی دارند، به فرمان داریوش بزرگ و پسرش خشایارشا کنده شده‌اند. هر یک از کتیبه‌ها بیست سطر دارد و به سه خط و زبان فارسی باستان، ایلامی و بابلی نوشته شده است.

محتوای این کتیبه‌ها بیانیه‌هایی درباره اقتدار الهی و بزرگی پادشاهی است؛ در آن‌ها هر دو شاه ضمن ستایش اهورامزدا، بر گستردگی و شکوه فرمانروایی خود تأکید کرده‌اند. جایگاه گنج‌نامه در مسیر باستانی جاده شاهی که همدان را به بابل متصل می‌کرده، نشان می‌دهد این کتیبه‌ها همچون یادمانی برای معرفی عظمت شاهان هخامنشی به مسافران و کاروان‌های عبوری تعبیه شده بودند.