کوه تفتان

کوه تفتان یک آتشفشان نیمه‌فعال در استان سیستان و بلوچستان در جنوب شرق ایران است که با ارتفاعی نزدیک به ۳۹۴۱ متر از سطح دریا، یکی از بلندترین و شناخته‌شده‌ترین کوه‌های این منطقه به شمار می‌رود. این کوه از دو قله اصلی به نام‌های نارکوه (در بخش شمال غربی و قدیمی‌تر) و ماده‌کوه (در بخش جنوب شرقی و جوان‌تر) تشکیل شده و بخشی از کمربند آتشفشانی است که در پی فرورانش صفحات اقیانوسی در این ناحیه شکل گرفته است. بر اساس بررسی‌های زمین‌شناسی، آخرین فعالیت گدازه‌ای عمده آن هزاران سال پیش رخ داده، اما فوران‌های گازی و بخارهای گوگردی همراه با چشمه‌های آب‌گرم در دامنه‌های آن همچنان نشان از فعالیت‌های زمین‌گرمایی این آتشفشان دارند.

دامنه‌های تفتان به‌دلیل اختلاف ارتفاع زیاد، از پوشش گیاهی استپی در ارتفاعات پایین‌تر تا گیاهان بالشتی در نزدیکی قله را در بر می‌گیرد و از این رو زیستگاه متنوعی برای گونه‌های گیاهی و جانوری منطقه فراهم کرده است. این کوه همچنین به‌عنوان یکی از منابع مهم آب‌خیزداری برای مناطق اطراف اهمیت دارد. کوه تفتان به دلیل ارزش‌های طبیعی و زمین‌شناختی خود در فهرست آثار طبیعی ملی ایران به ثبت رسیده است.