قنات باغ زارچ

قنات باغ زارچ (قنات زارچ) در بخش زارچ از توابع شهرستان یزد قرار دارد و با طولی در حدود ۸۰ کیلومتر، از آن به‌عنوان بزرگ‌ترین قنات جهان یاد می‌شود. مظهر قنات در شهر زارچ است و سه شاخه کوره جداگانه به نام‌های شیرین، شور و ابراهیم خویدکی دارد که مجموع طول آن‌ها بیش از ۷۱ کیلومتر است. این قنات ۲۱۱۵ حلقه میله و مادرچاهی به عمق ۸۵ متر دارد. تعدادی از میله‌های آن در محل مسجد جامع یزد قرار دارد که احتمالاً نشان می‌دهد قنات پیش از اسلام وجود داشته و مسجد را در حریم آن ساخته‌اند تا از آب قنات برای وضو بهره ببرند.

مدیریت، نگهداری و تقسیم آب قنات زارچ را شورای قنات پنج‌نفره‌ای بر عهده دارد که مالکان و شاربان آن را برمی‌گزینند و دو میرآب، یکی در سرچشمه و دیگری در توده زارچ، آب را بر پایه حقابه و نوبت میان کشاورزان تقسیم می‌کنند. حدود ۸۰۰ خانوار کشاورز از آب این قنات بهره می‌برند و حدود ۲۵ هکتار باغ و ۴۰۰ هکتار زمین زراعی زیر کشت آن است، اما آبدهی امروز قنات نزدیک به خشکی است.