مجموعه باستانی قلعه یزدگرد

مجموعهٔ باستانی قلعه یزدگرد در حدود هجده کیلومتری تقاطع جادهٔ ریجاب-سرپل ذهاب، در دامنهٔ ارتفاعات دالاهو در استان کرمانشاه واقع شده و محوطه‌ای گسترده به مساحت نزدیک به چهل کیلومتر مربع را دربر می‌گیرد. این مجموعه در ابتدا بر اساس یافته‌های گچ‌بری‌شدهٔ بخشی موسوم به «گچ گنبد» به دوران ساسانی نسبت داده می‌شد، اما پژوهش‌های باستان‌شناسی بعدی نشان داد که بسیاری از بناهای این مجموعه در واقع متعلق به اواخر دوران اشکانی هستند. قلعه یزدگرد در سال ۱۳۸۶ خورشیدی با شمارهٔ ۲۲۴۶۰ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

این مجموعهٔ دفاعی شامل باروی گلی به طول حدود دو کیلومتر و نیم با برج‌های نیم‌دایره، ارگ مرکزی بر بلندایی محصور با برج‌های دفاعی، و مجموعه‌ای به وسعت هشتصد در چهارصد متر با بناهای کاخ‌مانند و ایوان‌دار است. یافته‌های سفالی فراوان در محوطه نشان از استقرار در دوره‌های تاریخی متعدد دارد و یکی از بناهای مجموعه که در آغاز آتشکده‌ای ساسانی بوده، در سده‌های نخست اسلامی به کارگاه شیشه‌گری تبدیل شده است.